Wyrok arbitrażowy for dispute CAC-ADREU-008879

• Pozwany wszczął przeciwko Powódce postępowanie przed Sądem Arbitrażowym ds. Domen Internetowych PIIT, kwestionując możliwość korzystania przez Powódkę z domeny <polandtour.pl>.

• Pozwany złożył uwagi do zgłoszenia słowno-graficznego znaku towarowego „POLAND TOUR TEAM" (numer zgłoszenia Z.585930), dokonanego przez spółkę PT Team sp. z o.o.
  
  
• Pozwany dokonał własnego zgłoszenia słownego znaku „POLAND TOUR TEAM" (numer zgłoszenia Z.579816), przy czym Urząd Patentowy RP odmówił rejestracji tego oznaczenia.

Dorota Racz („Powódka”) wniosła pozew przeciwko Maciejowi Robakowi („Pozwany”) i zażądała unieważnienia rejestracji domeny <polandtour.eu> (dalej „Sporna domena”).

Powódka prowadziła wspólnie z Pozwanym działalność w zakresie biura turystycznego z wykorzystaniem różnych form prawnych od 2005 roku. Początkowo w formie spółki jawnej pod firmą Poland Tour — Dorota Racz spółka jawna (nr KRS 0000232947), którą rozwiązano uchwałą wspólników z 28 lutego 2007 roku, a likwidację zakończono 10 sierpnia 2007 roku.

Następnie działalność z wykorzystaniem know-how oraz własności intelektualnej Powódki i Pozwanego była prowadzona przez matkę Powódki Teresę Racz, na rzecz, której strony pracowały w latach 2007-2015.

W późniejszym czasie Powódka i Pozwany prowadzili działalność osobiście jako przedsiębiorcy jednoosobowi, przy czym działalność ta prowadzona była wspólnie, na podstawie umowy spółki cywilnej z 4 maja 2015 roku pod wspólną nazwą Poland Tour D. Racz M. Robak spółka cywilna. Udziały obu wspólników w zyskach i stratach wynosiły po 50%. Uchwały podejmowane przez wspólników wymagały jednomyślności wszystkich wspólników. Spółka mogła używać w obrocie skrótu Poland Tour s.c.

Do celów prowadzonej wspólnie działalności strony wykorzystywały domenę polandtour.pl zarejestrowaną 14 lutego 2005 r.

Pozwany 15 września 2017 r. zgłosił przed Urzędem Patentowym RP do rejestracji słowno-graficzny znak towarowy „Poland Tour” (Z.476500). Dodatkowo, Pozwany zarejestrował Sporną domenę 23 sierpnia 2023 r. Jak wynika z uzasadnienia pozwu, obie czynności nastąpiły bez wiedzy Powódki i wyłącznie na rzecz Pozwanego.

Powódka zwracała się do Pozwanego w kwestii przekazania praw do Spornej domeny. 30 października 2023 r. strony podpisały porozumienie, na podstawie którego Pozwany zobowiązał się m.in. do przeniesienia Spornej domeny na rzecz spółki cywilnej do 31 stycznia 2024 r. Pozwany nie wywiązał się jednak z tego zobowiązania.

Stosunki między Stronami stopniowo ulegały dalszemu pogorszeniu. We wrześniu 2024 r. Powódka podjęła decyzję o zakończeniu współpracy, składając wypowiedzenie umowy spółki cywilnej. Rozwiązanie spółki cywilnej nastąpiło 31 grudnia 2024 r.

Powódka podnosi, że Pozwany dokonał rejestracji Spornej domeny w złej wierze. W opinii Powódki o złej wierze Pozwanego świadczą następujące okoliczności:

• Pozwany zarejestrował Sporną domenę w sierpniu 2023 r. – czyli w okresie współpracy między stronami w ramach umowy spółki cywilnej – bez wiedzy i zgody Powódki;
• W 2017 r. Pozwany dokonał zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP (UPRP), na swoją rzecz i bez informowania o tym Powódki, słowno-graficznego znaku towarowego Poland Tour; znak został zarejestrowany przez UPRP 21 lutego 2018 r. (R.307967);
• Po zarejestrowaniu Spornej domeny Pozwany rozpoczął korzystanie z adresów e-mail zarejestrowanych w Spornej domenie do bezpośrednich kontaktów ze wspólnymi klientami, proponując im świadczenie usług samodzielnie, bez udziału Powódki;
• Po rozwiązaniu spółki cywilnej Pozwany podjął działania, które – zdaniem Powódki – mają wykluczyć ją z rynku, m.in.: (i) wszczął postępowanie przed Sądem Polubownym ds. Domen Internetowych – PIIT, w ramach którego kwestionował prawo Powódki do korzystania z domeny polandtour.pl, (ii) złożył uwagi do zgłoszenia słowno-graficznego znaku towarowego „POLAND TOUR TEAM”, zgłoszonego przez spółkę PT Team sp. z o.o. (spółkę powiązaną z Powódką), (iii) sam zgłosił do rejestracji w UPRP znak „POLAND TOUR TEAM”; (iv) skopiował układ graficzny strony internetowej dostępnej pod domeną polandtour.pl, do którego, zdaniem Powódki, majątkowe prawa autorskie przysługują wyłącznie Powódce.

W ocenie Powódki zachowanie Pozwanego należy ocenić jako świadome, celowe i nielojalne działanie mające na celu przywłaszczenie sobie wspólnego dorobku oraz faktyczne odebranie Powódce prawa do posługiwania się w obrocie wspólnie wypracowaną marką „Poland Tour". Rejestracja Spornej domeny przez Pozwanego była zdaniem Powódki dokonana w złej wierze, w celu uzyskania nieuprawnionej kontroli nad oznaczeniem stanowiącym wspólny element identyfikacji przedsiębiorstwa.

Powódka, powołując się na art. 4 ust. 4 lit. b Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/517, wnosi o unieważnienie spornej domeny polandtour.eu, na podstawie §B1(b) (11) w zw. z § B11 (b) Regulamin pozasądowego rozstrzygania sporów (ADR) .eu („Regulamin ADR”).

Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew. 

Panel ma za zadanie rozstrzygnąć, w świetle faktów i argumentów stron, czy spełnione są warunki określone w art. 4 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2019/517 („Rozporządzenie”), aby zdecydować, czy Sporna domena powinna zostać unieważniona.

 Art. 4 ust. 4 Rozporządzenia:

Nazwa domeny może również zostać wycofana, a w razie potrzeby następnie przekazana innemu podmiotowi, po właściwym ADR lub rozstrzygnięciu postępowania sądowego, zgodnie z zasadami i procedurami dotyczącymi funkcjonowania TLD .eu określonymi zgodnie z art. 11, w przypadku gdy nazwa ta jest identyczna z oznaczeniem lub łudząco podobna do oznaczenia, do którego na mocy prawa Unii lub prawa krajowego zostało ustanowione prawo, a:

1. nazwa została zarejestrowana przez jej posiadacza bez tytułu prawnego do tego oznaczenia lub bez uzasadnionego interesu w odniesieniu do tego oznaczenia; lub
2. nazwa została zarejestrowana lub jest używana w złej wierze.

Nazwa prowadzonej działalności

W pierwszej kolejności Powódka powinna udowodnić, że nazwa Spornej domeny jest identyczna z oznaczeniem lub łudząco podobna do oznaczenia, do którego na mocy prawa Unii lub prawa krajowego zostało ustanowione prawo.

Powódka i Pozwany prowadzili wspólną działalność biura turystycznego od 2005 roku pod nazwą „Poland Tour", początkowo w formie spółki jawnej, a od 2015 roku na podstawie umowy spółki cywilnej pod firmą Poland Tour D. Racz, M. Robak spółka cywilna, z dopuszczalnym skrótem Poland Tour s.c. Przez niemal dwie dekady żadna ze Stron nie kwestionowała przysługującego im wspólnie prawa do posługiwania się oznaczeniem „Poland Tour" w obrocie; oznaczenie to od samego początku było używane przez obie Strony razem.

Nazwa jest elementem składowym przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, służącym do indywidualizacji przedsiębiorstwa na rynku. Nazwa stanowi istotny element prowadzonej działalności, często o znacznej wartości. Strony posługiwały się nazwą „Poland Tour” zarówno dla oznaczenia zespołu składników niematerialnych i materialnych, jak i dla oznaczenia samej spółki cywilnej. Nazwie „Poland Tour” jako nazwie przedsiębiorstwa przysługuje ochrona prawna. 

Sporna domena jest identyczna z tą nazwą i pozostaje zarejestrowana od 23 sierpnia 2023 roku. Pierwsza przesłanka uwzględnienia Pozwu jest spełniona.

Zła wiara

Istotą spółki cywilnej jest zobowiązanie wspólników do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Tak wydzielony majątek może być przedmiotem rozporządzania i korzystania przez wspólników wyłącznie na mocy ich wspólnej decyzji i we wspólnie uzgodnionym celu gospodarczym. Rejestracja domeny zawierającej nazwę spółki cywilnej wyłącznie na rzecz jednego ze wspólników, bez wiedzy i zgody drugiego, w czasie trwania spółki cywilnej, stanowi zatem działanie sprzeczne z samą istotą stosunku prawnego łączącego wspólników.

Rozpoznawalność oznaczenia „Poland Tour" jest wspólną zasługą obu Stron. Przez niemal dwie dekady budowały tę markę razem, a jej wartość rynkowa i rozpoznawalność wśród klientów wynika z łącznych starań Powódki i Pozwanego. Pozwany, mając pełną świadomość, że oznaczenie stanowi wspólny dorobek stron, w sierpniu 2023 roku zarejestrował Sporną domenę wyłącznie na swoją rzecz. Rejestracja domeny nie była pierwszym takim zachowaniem Pozwanego, który w 2017 roku, bez wiedzy Powódki, dokonał zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP wspólnie używanego w obrocie logotypu „Poland Tour" jako znaku towarowego wyłącznie na swoją rzecz. Obie czynności wpisują się w spójny schemat stopniowego przejmowania praw i narzędzi wspólnej działalności.

Dodatkowo, Pozwany niezwłocznie po rejestracji Spornej domeny wykorzystał adresy e-mail w domenie <polandtour.eu> do bezpośrednich, z pominięciem Powódki, kontaktów ze wspólnymi klientami stron — w czasie, gdy spółka cywilna formalnie jeszcze trwała. Pozwany podpisał następnie porozumienie, w którym zobowiązał się przenieść Sporną domenę oraz zarejestrowany na siebie znak towarowy na spółkę cywilną do 31 stycznia 2024 roku, czego ostatecznie nie uczynił.

Po rozwiązaniu spółki cywilnej Pozwany wszczął postępowanie przed Sądem Arbitrażowym ds. Domen Internetowych PIIT kwestionując prawo Powódki do domeny <polandtour.pl>, złożył uwagi do zgłoszenia znaku towarowego „POLAND TOUR TEAM" spółki powiązanej z Powódką, sam zgłosił do rejestracji identyczne oznaczenie. Ponadto, Pozwany skopiował layout strony internetowej dostępnej pod domeną <polandtour.pl>. Panel zgadza się z Powódką, która wskazała w pozwie, że opisane wyżej zachowania stanowią pewien przemyślany schemat działania, który ma na celu utrudnić jej prowadzenie konkurencyjnej działalności gospodarczej pod tą samą nazwą. 

Zgodnie z § B11 (f) (3) Regulaminu ADR o złej wierze może świadczyć zarejestrowanie domeny głównie w celu zakłócenia działalności konkurenta. W chwili rejestracji Spornej domeny strony były co prawda wspólnikami, a nie konkurentami. Jednak całokształt zachowania Pozwanego wskazuje, że już wówczas działał z zamiarem prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec Powódki. Cel ten ujawnił się wprost i niezwłocznie po rejestracji Spornej domeny, gdy Pozwany zaczął samodzielnie kontaktować się ze wspólnymi klientami. Przesłankę z § B11 (f) (3) Regulaminu ADR należy zatem uznać za spełnioną.

Dodatkowo, zgodnie z § B11 (f) (4) Regulaminu ADR o złej wierze może świadczyć również celowe użycie domeny w celu uzyskania korzyści komercyjnej poprzez stworzenie prawdopodobieństwa mylenia jej z oznaczeniem, do którego prawo zostało ustanowione przez prawo krajowe lub prawo Unii Europejskiej. Pozwany, rejestrując Sporną domenę i używając adresów e-mail w tej domenie do kontaktów ze wspólnymi klientami, tworzył po ich stronie uzasadnione przekonanie, że działalność prowadzona za pośrednictwem Spornej domeny jest kontynuacją dotychczasowej wspólnej działalności stron pod marką „Poland Tour". Klienci nie mieli przy tym możliwości rozróżnienia, czy kontaktuje się z nimi podmiot uprawniony do posługiwania się tym oznaczeniem, czy też nie. Przesłankę z § B11 (f) (4) Regulaminu ADR należy zatem również uznać za spełnioną.

Rejestrację Spornej domeny można ocenić jako istotny krok w przejmowaniu kontroli nad wspólnym oznaczeniem i blokowaniu działalności Powódki pod tą samą nazwą. Pozwany, zamiast kontynuować używanie Spornej domeny, powinien był podjąć próbę polubownego lub sądowego uregulowania kwestii, któremu ze wspólników przysługuje prawo do posługiwania się tym oznaczeniem. Skoro zaś podjęta próba polubownego rozstrzygnięcia okazała się bezskuteczna, Pozwany nie był uprawniony do dalszego używania Spornej domeny. Pozwany mógł wystąpić na drogę sądową celem jej ostatecznego uregulowania. Arbitralne uznanie, że możliwe jest samodzielne korzystanie ze wspólnie wypracowanej nazwy w ramach Spornej domeny nosi znamiona działania w złej wierze. Działanie takie jest sprzeczne z prawem i z uczciwymi praktykami handlowymi. Regulamin ADR przewiduje, że okoliczności świadczące o złej wierze oceniane są całościowo, a każda z wymienionych w § B11 (f) przesłanek ma charakter przykładowy, a nie zamknięty. Jako udowodnione należy uznać, że działanie to miało taki charakter już od samego początku, tj. w momencie rejestracji Spornej domeny.

Z powyższych przyczyn Zespół Orzekający zgodnie z § B12 (b) i (c) Regulaminu podjął decyzję o anulowaniu nazwy domeny.